Dlaczego warto zbierać szczaw? Właściwości szczawiu, jak zbierać szczaw, przepisy


Rośnie na polach, łąkach w i naszych ogródkach od wiosny do jesieni. Nie jest zbyt piękny, nie przyciąga zapachem i właściwie jest zwykłym chwastem. Wiosną pojawia się tak dużo świeżych warzyw, że nic dziwnego, że zapominamy o szczawiu. A warto go zrywać właśnie teraz, bo najsmaczniejsze są młode liście. Przeczytaj, jak możesz wykorzystać właściwości szczawiu w kuchni oraz domowej apteczce i zainspiruj się przepisami!

 

 

Szczaw rośnie w całej Europie, większości Azji, północnej Afryce i Australii. Był rośliną powszechnie znaną już w starożytności, stosowany w kuchni oraz medycynie. Obecnie jest bardzo popularną rośliną medycyny ludowej w krajach Dalekiego Wschodu.

W Polsce szczaw możemy spotkać dosłownie wszędzie – na łąkach, pastwiskach i ogrodach, często przy niewielkich skupiskach drzew. Warto przyjrzeć mu się z bliska.

 

 

Właściwości szczawiu

właściwości szczawiu

Szczaw ma bardzo niewiele kalorii i praktycznie zero tłuszczu. Jest bogaty w witaminę C, zawiera również witaminę A i B6. Jest skarbnicą żelaza oraz źródłem magnezu, potasu i wapnia.

 

 

Korzyści ze spożywania szczawiu

 

Pomaga przy problemach trawiennych

Dzięki obecności garbników, czyli związków, działających ściągająco na błonę śluzową jelita grubego, szczaw jest stosowany przy biegunkach, skurczach żołądka, czy też w celu regulacji problemów z wypróżnianiem.

Szczaw działa oczyszczająco na jelita, ma więc duże znaczenie przy odtruwaniu organizmu. Dzięki właściwościom pobudzającym trzustkę, szczaw jest żółciopędny i reguluje trawienie.

 

Łagodzi nadciśnienie

Szczaw jest źródłem potasu, bardzo ważnego dla naszego zdrowia minerału. Ma bardzo korzystny wpływ na system sercowo-naczyniowy, redukuje nadmierne napięcie w układzie krążenia, jednocześnie obniżając ciśnienie krwi.

Więcej na temat nadciśnienia tętniczego i diety pomagającej w jego leczeniu przeczytasz w poniższych artykułach:

 

Nadciśnienie tętnicze krwi – zmora naszych czasów

Nadciśnienie tętnicze a dieta – naturalne leczenie, przepisy

 

 

Zapobiega rozwojowi nowotworów

Dzięki zawartości polifenoli i flawonoidów, szczaw jest zalecany w profilaktyce nowotworowej. Polifenole i flawonoidy  są to związki organiczne, obecne wyłącznie w roślinach, mające działanie przeciwutleniające.

Bogactwo antyoksydantów zawartych w szczawiu neutralizuje wolne rodniki, zanim zdążą one wywołać mutacje nowotworowe w zdrowych komórkach.

 

Korzystnie wpływa na wzrok

To dzięki zawartości witaminy A, która jest ściśle związana ze zdrowiem oczu, poprawą wzroku i redukcją zaćmy.

 

Powoduje wzrost energii i sił

Duża zawartość żelaza podnosi produkcję czerwonych krwinek i zapobiega anemii. Spożywanie szczawiu usprawnia krążenie, dzięki któremu podnosi się poziom energii. Żelazo ma również duże znaczenie w procesie gojenia się ran, dlatego też umyte liście szczawiu są stosowane w medycynie naturalnej do okładów na trudno gojące się rany.

szczaw właściwości

 

Wzmacnia układ odpornościowy

Szczaw jest bardzo dobrym źródłem witaminy C, zawiera jej naprawdę sporą dawkę (jedna filiżanka szczawiu zapewnia 106% dziennego zapotrzebowania na nią). Witamina C jest niezbędna w prawidłowym działaniu układu odpornościowego, pobudza go i stymuluje powstawanie białych krwinek, odpowiedzialnych za walkę z chorobami.

 

Leczy problemy skórne

Liście szczawiu są wykorzystywane w leczeniu problemów skórnych na dwa sposoby. Suszone liście można sproszkować i stosować jako przyprawę lub sporządzać napar. Dzięki temu, pomagają zmniejszać obrzęki skóry i liszaje, likwidują swędzenie i suchość.

Drugim sposobem jest wyciśnięcie soku z liści i zastosowanie go bezpośrednio na problematyczne miejsce, redukując w ten sposób podrażnienie i wysypki. Zamiast wyciskać sok, można położyć liść na skórze, jednak należy pamiętać, że liść powinien być młody, ponieważ taki ma najwięcej soku.

 

 

 

Czy szczaw może być szkodliwy?

 

Szczaw, podobnie jak np. szpinak i rabarbar, zawiera sporo kwasu szczawiowego (szczawianu). Jego nadmierne spożycie faktycznie może być szkodliwe, ponieważ mogą odkładać się w nerkach, wywołując kamicę.

Szczawiany mają również zdolność do wiązania wapnia, co powoduje, że jest on nieprzyswajalny dla organizmu.

Ze względu na to, szczawiu powinny unikać osoby cierpiące na kamienie nerkowe, artretyzm, czy reumatyzm. Wszystkie osoby nie powinny przesadzać z ilością szczawianów w diecie, jednak bez obaw – jeśli jesteś zdrowy, jedzenie dania ze szczawiem, nawet przez kilka dni z rzędu, w żadnym stopniu Ci nie zaszkodzi J

 

 

Kiedy i jak zbierać szczaw?

 

Wspomniałam już, że szczaw najlepiej zbierać, kiedy jest młody, ponieważ ma wtedy najdelikatniejszy smak i największą ilość składników odżywczych. Najlepszą porą na zbiór szczawiu jest maj – w zależności od pogody, pojawia się już początkiem tego miesiąca.

Polecam zbierać małe liście – te duże mogą być gorzkie. Zrywaj tylko liście, bez łodyg i kwiatów. Pamiętaj, aby wybrać miejsce oddalone od drogi, aby mieć pewność, że roślina nie zawiera dużych ilości szkodliwych substancji.

jak zbierać szczaw

Zebrane liście szczawiu należy dokładnie umyć i osuszyć. Jeśli nie będziesz spożywać ich od razu, możesz przetrzymywać je w lodówce, pamiętaj jednak, że im szybciej zjesz, tym lepiej.

W medycynie naturalnej stosuje się również wysuszony i sproszkowany korzeń szczawiu. Należy wykopać go wczesną wiosną, kiedy roślina jest jeszcze bardzo młoda. Musisz wysuszyć go na słońcu, a następnie sproszkować, np. przy użyciu uniwersalnego młynka do kawy. Tak przygotowany korzeń spożywany jest jako napar przy dolegliwościach żołądkowych.

 

 

 

Przepisy na dania ze szczawiem

 

Świeże liście szczawiu możesz przyrządzać na kilka sposobów. Dobrym rozwiązaniem jest dodawanie go do lekkich wiosennych sałatek, a także do jajecznicy i kanapek.

Jego charakterystyczny kwaskowaty smak wzbogaci niejedną potrawę. Ja proponuję Ci dziś dwa gotowe przepisy. Mam nadzieję, że zasmakują 🙂

 

Zupa szczawiowa mojej Mamy

Smak zupy szczawiowej pamiętam z dzieciństwa. Najpierw szłyśmy z mamą na łąkę zebrać liście, a potem delektowałam się pyszną zieloną zupą.

  • jedna siatka świeżo zebranych młodych liści szczawiu
  • 2-3 litry bulionu warzywnego lub wywaru mięsnego
  • sól, pieprz, oregano
  • 200 gram ryżu brązowego
  • jajka na twardo

Szczaw umyj i odsącz z wody, usuń ewentualne łodygi. Następnie przełóż do garnka, wlej odrobinę wody (około 1 szklanki) i gotuj kilka minut na małym ogniu, co chwilę mieszając. Liście zmienią barwę z soczysto zielonej na zgniłozieloną, ale nie przejmuj się tym. Zagotuj bulion lub wywar mięsny, dodaj przyprawy. Wystudzone liście szczawiu zblenduj na gładką masę i dodaj do gotującego się wywaru. Wsyp ryż i gotuj razem 20-30 minut. Zupę podawaj z ugotowanym na twardo jajkiem.

 

szczaw przepisy

 

Makaron z sosem szczawiowym i warzywami

  • szklanka młodych liści szczawiu
  • cukinia
  • batat
  • opakowanie mrożonego groszku lub bobu
  • pół korzenia selera
  • kilka pieczarek
  • por
  • makaron pełnoziarnisty
  • sól, pieprz, chilli, czosnek, oregano, zioła prowansalskie

Umyj liście szczawiu, zblanszuj wrzątkiem i przełóż do garnka. Zblenduj z czosnkiem i chilli na gładką masę, dodaj trochę wody i gotuj kilka minut. Na patelni podsmaż białą część pora i grubo krojone pieczarki. Dodaj obranego i pokrojonego w kostkę batata. Dolej odrobinę wody, posól i duś aż batat delikatnie zmięknie. Seler obierz i zetrzyj na tarce, cukinię pokrój w podłużne i cienkie paski przy pomocy obieraczki do warzyw. Dodaj je na patelnię. Zagotuj wodę w osobnym garnku, wsyp mrożony groszek lub bób i gotuj 5-7 minut, a następnie odcedź i połącz z pozostałymi warzywami. Przypraw je ziołami prowansalskimi i pieprzem. Makaron ugotuj al dente, połącz go z sosem szczawiowym i warzywami, możesz posypać startym serem.

 

 

 

Mam nadzieję, że zachęciłam Cię do wybrania się na szczaw. Zachęcam do spaceru na łąkę i zebrania trochę liści – połączysz ruch na świeżym powietrzu ze zbiorem szczawiu 🙂

I koniecznie daj znać w komentarzu, czy lubisz szczaw i jak go przygotowujesz!

 

 

szczaw właściwości lecznicze

 

  • Daria

    Szczaw uwielbiam!! Najbardziej lubię zupę szczawiową z gotowanym jajkiem. Pycha!!! W tym roku już jedną jadłam, a szczaw był z własnej hodowli 🙂

  • Uwielbiam zupę szczawiową 🙂 W tym roku jeszcze nie jadłam, ale wszystko przede mną 🙂

  • Agnieszka Bładyko

    Ta pamiętna zupa szczawiowa, ze śmietaną, z jajkiem, palce lizać 🙂

  • Niestety nie znoszę szczawiu i jego liczne zalety mnie nie przekonują 🙁

    • Szkoda 🙁 Ale nie należy się zmuszać, jest tyle dostępnych warzyw, że na szczęście każdy znajdzie coś dla siebie 🙂