Ekoznaki na produktach – co oznaczają i które z nich warto znać


Coraz więcej wagi przykładamy do tego, co ląduje na naszym talerzu. Chcemy wiedzieć skąd pochodzi żywność, którą jemy, jaki jest jej skład, w jakich warunkach była produkowana. Coraz większa moda na produkty eko ma wiele plusów, ale bywa również wykorzystywana przez marketingowców, którzy zamieszczają krzykliwe napisy „BIO” i „EKO” wszędzie gdzie się da. A napis wcale nie musi świadczyć o tym, że produkt jest ekologiczny. Jak się w tym wszystkim odnaleźć i nie dać się nabić w butelkę przez gang speców od reklamy?

 

 

Coraz bardziej interesuje nas, czy przez swoje wybory zakupowe nie przyczyniamy się do wykorzystywania pracowników na plantacjach, czy wyzysku dzieci. Zresztą, nie chodzi tylko o jedzenie: chcemy wiedzieć, czy proszek do prania, którego używamy jest bezpieczny, a lodówka energooszczędna.

Jestem wielką zwolenniczką czytania etykiet i uważam, że jest to obowiązkowe, jeśli nie chcemy dawać się robić w konia producentom żywności. Jednak etykieta nie zawsze jest w stanie powiedzieć nam wszystko o produkcie. Z pomocą mogą przyjść nam ekoznaki, które, w zależności od kategorii, podpowiadają, jak wygląda skład produktu, z jakich surowców się składa, jak działa na środowisko, czy jest przyjazny dla wegan, a nawet jak przebiegał proces produkcji oraz wiele więcej.

Niestety, w dzisiejszych czasach wymyślenie przez firmę własnego znaku ekologicznego, niepotwierdzonego żadnymi badaniami i kontrolami, za którym nie kryje się nic, poza wprowadzającym w błąd marketingiem, nie jest problemem. Warto więc wiedzieć, którym ekoznakom możemy zaufać i co one oznaczają.

 

Poniżej przedstawiam Ci najpopularniejsze ekoznaki na produktach, z którymi możesz spotkać się w polskich i zagranicznych sklepach. Dotyczą one zarówno żywności, jak i kosmetyków czy sprzętu AGD. Przyjrzyj się im dobrze i postaraj się zapamiętać – jeśli natkniesz się na produkt z którymś z nich, będziesz miał pewność, że jest to zaufany produkt, który przeszedł i regularnie przechodzi szereg kontroli, aby mógł umieścić na swoim opakowaniu konkretny znak.

 

 

Ekoznaki na produktach żywnościowych

 

Chroniona Nazwa Pochodzenia (Protected Designation of Origin)

ekoznaki-chroniona nazwa pochodzenia

Znaleźć go można na produktach żywnościowych oraz rolnych. Znak ten świadczy o wyjątkowości produktu i spełnieniu poniższych wymagań:

  • Produkt musi być wysokiej jakości i cieszyć się uznaniem,
  • Nazwa produktu powinna wykorzystywać nazwę regionu lub miejsca, z którego pochodzi
  • Pozyskiwanie produktu oraz jego przygotowanie odbywa się na określonym obszarze geograficznym. Wszystkie etapy produkcji muszą odbywać się w miejscu, do którego nawiązuje nazwa produktu
  • Główne cechy produktu zależą od czynników geograficznych, naturalnych oraz lokalnych (np. ukształtowanie terenu, klimat, lokalne tradycje).

Jeśli produkt posiada certyfikat ChNP, inni producenci nie mogą nazwać swojego produktu tą samą nazwą. Przykładami produktów, posiadającymi certyfikat ChNP są m.in. oscypek, bryndza podhalańska, podkarpacki miód spadziowy, wiśnia nadwiślańska. Certyfikat przyznawany jest przez Komisję Europejską.

 

 

Chronione Oznaczenie Geograficzne (Protected Geografical Indications)

ekoznaki-chronione oznaczenie geograficzne

Certyfikat podobny do ChNP, jednak o mniej restrykcyjnych wymaganiach. Wskazuje on, że jakość produktu lub jego cecha charakterystyczna wynikają z jego pochodzenia geograficznego oraz, że przynajmniej jeden etap produkcji odbywa się na określonym terenie geograficznym.

Przykładami takich produktów w Polsce są m.in.: miód kurpiowski, cebularz lubelski, czy andruty kaliskie.

 

 

Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (GTS)

ekoznaki-Gwarantowana Tradycyjna Specjalność

Przyznawany jest produktom, które powstają według ściśle określonej receptury. Wskazuje on, że produkt jest wytwarzany z surowców tradycyjnych, a proces jego wytwarzania przebiega według tradycyjnej receptury od co najmniej 30 lat. Produkt, opatrzony tym znakiem daje konsumentowi gwarancję wysokiej jakości oraz pewność, że jest to produkt tradycyjny i oryginalny.

Certyfikat przyznawany jest przez Komisję Europejską. W Polsce posiadają go m.in.: kiełbasa myśliwska, kiełbasa jałowcowa, kabanosy.

 

 

Poznaj Dobrą Żywność (PDŻ)

ekoznaki-poznaj dobrą żywność

Oznaczenie przyznawane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Produkty, posiadające ten znak spełniają poniższe wymagania:

  • produkty mięsne nie zawierają mięsa oddzielanego mechanicznie (MOM i MDOM)
  • jeśli zawartość soli w produkcie jest konieczna, nie może być większa niż 2% składu produktu. Wyjątkiem są wędzonki, kiełbasy, wędliny i niektóre sery.
  • Zawartość tłuszczów utwardzonych w gotowym produkcie nie może przekraczać 4%.

 

 

ECOCERT

ecocert

Znak ten potwierdza organiczny charakter żywności, pochodzenie z gospodarstw ekologicznych oraz wysoką jakość. Świadczy o dostosowaniu produktu ekologicznego do standardów przyjętych w UE, Stanach Zjednoczonych i Japonii.

 

 

Ekoland

ekoland

Chyba najbardziej rozpoznawalny ekoznak w Polsce. Producenci żywności, ubiegający się o jego przyznanie muszą spełniać określone wymogi, takie jak:

  • nie mogą stosować wypalania traw,
  • muszą użytkować działki w sposób, sprzyjający rozwojowi i zachowaniu bioróżnorodności,
  • muszą chronić wodę i glebę
  • nie mogą produkować żywności GMO

Certyfikat przyznawany jest przez Polskie Stowarzyszenie Producentów Żywności Metodami Ekologicznymi

 

 

Rainforest Alliance Certified

Rainforest Alliance Certified

Znak ekologiczny przyznawany przez Ministerstwo Rolnictwa w USA. Produkty z tym oznaczeniem dostępne są na całym świecie. Jego obecność świadczy m.in. o tym, że produkt jest całkowicie naturalny, a przy jego produkcji nie wpływa się negatywnie na lasy, gleby, zwierzęta i rzeki.

 

 

Bio-Siegel

Bio-Siegel

Bardzo popularne i często spotykane oznaczenie, niemiecki certyfikat rolnictwa ekologicznego. Takie oznaczenie na produkcie daje gwarancję, że:

  • Produkt zawiera ekologiczne składniki certyfikowane,
  • Opakowanie podlega recyklingowi,
  • Produkt nie zawiera szkodliwych dla ludzi i środowiska substancji chemicznych
  • Konsument otrzymuje przejrzystą informację, dotyczącą użytych składników
  • Produkt jest kontrolowany na wszystkich etapach produkcji

 

 

Euroliść

euroliść

Oznaczenie przyznawane przez Komisję Europejską wyłącznie produktom pochodzącym z terenu UE. Znak ten umieszczany jest na wszystkich produktach ekologicznych spełniający unijne normy, m.in. brak użycia chemicznych środków ochrony roślin, czy syntetycznych nawozów.

 

 

 

Ekoznaki na kosmetykach i środkach czystości

 

 

Cruelty Free International (BUAV)

LeapingBunny

Kosmetyki opatrzone tym znakiem nie mogą zawierać żadnego składniku pochodzącego z martwych zwierząt, ani testowanego na zwierzętach. Dotyczy to wszystkich dostawców i pośredników oraz samego procesu produkcji. Znak przyznawany jest przez British Union of the Abolition of Vivisection.

 

 

COSMEBIO

cosmebio

Produkty kosmetyczne, ubiegające się o przyznanie znaku COSMEBIO muszą zawierać minimum 95% naturalnych składników z upraw ekologicznych. Możliwe jest użycie znikomej ilości substancji syntetycznych, niewystępujących w naturalnej postaci. Kosmetyki nie mogą być testowane na zwierzętach, nie mogą zawierać roślin modyfikowanych genetycznie, konserwantów i barwników syntetycznych. Opakowania takich kosmetyków muszą nadawać się do recyklingu i być biodegradowalne, a sam proces produkcji nie może obciążać środowiska.

 

 

Bezpieczny dla ozonu

bezpieczny_dla_ozonu

Znak ten informuje, że kosmetyk, czy też inny produkt chemiczny nie zawiera freonów, niszczących warstwę ozonową, przyczyniającą się do ocieplenia klimatu. Oznaczenie nie jest wydawane przez żadną organizację, jednak firma, która go używa może zostać skontrolowana w każdej chwili przez organizacje konsumencie.

 

 

EcoGarantie

EcoGarantie

Można go znaleźć na kosmetykach do pielęgnacji ciała, środkach czystości i środkach do prania. Otrzymać go mogą produkty, które nie wpływają negatywnie na równowagę biologiczną między ludźmi, światem roślin i zwierząt. Kosmetyki i środki czystości są opatrzone tym znakiem są wysokiej jakości, ekologiczne i bezpieczne w użyciu.

 

 

Eco Control

Eco Control

Mogą nim być oznaczone środki czystości i środki do prania. Znak ten gwarantuje, że w procesie produkcji nie używano środków petrochemicznych lub częściowo petrochemicznych, nie stosowano enzymów i korzystano z czystych olejów eterycznych z certyfikowanych upraw ekologicznych.

 

 

„V” dla Wegetarian i Wegan

„V” dla Wegetarian i Wegan

Przyznawany przez Fundację Międzynarodowy Ruch na Rzecz Zwierząt Viva! Produkty opatrzone tym symbolem są wyłącznie pochodzenia roślinnego, nie są testowane na zwierzętach oraz nie zawierają żadnych składników odzwierzęcych (także z martwych zwierząt). Znakiem tym mogą być oznaczone zarówno kosmetyki, jak i środki czystości, a nawet produkty spożywcze.

 

 

 

Ekoznaki na innych produktach

 

Błękitny Anioł

Błękitny Anioł

Jest jednym z najstarszych oznaczeń ekologicznych. Możemy go spotkać na różnego rodzaju materiałach budowlanych, farbach, lakierach, tapetach, zegarkach, komputerach, lodówkach, czy panelach słonecznych.

Znak jest przyznawany w Niemczech przez specjalną komisję, składającą się z naukowców, ludzi biznesu i ochrony środowiska. Swoją decyzję podejmuje osobno dla każdego zgłoszonego produktu, w oparciu o kryteria i badania naukowe. Wszystkie produkty posiadające ten znak są bezpieczne dla środowiska oraz człowieka, a przy podejmowaniu decyzji o jego przyznanie bierze się pod uwagę szereg czynników, tj.: oszczędność w zużyciu energii, zużycie surowców do produkcji, trwałość, wpływ użytych materiałów na środowisko, czy też możliwość utylizacji.

 

Zielone Płuca Polski

Zielone Płuca Polski

Oznaczenie przyznawane zarówno produktom, jak i usługom. Mogą się o nie ubiegać instytucje i przedsiębiorstwa prowadzące działalność na terenie Zielonych Płuc Polski (północno-wschodnia Polska, więcej na ten temat znajdziesz tutaj) . Produkty i usługi opatrzone tym symbolem są bezpieczne dla zdrowia człowieka i środowiska, poddawane odpowiednim kontrolom i wysokiej jakości.

 

Znak Ekologiczny EKO

Znak Ekologiczny EKO

System przyznawania tego znaku opiera się na kryteriach ustalonych dla europejskiego oznakowania Ecolabel. Produkty, które go posiadają sprzyjają ochronie środowiska, są bezpieczne dla zdrowia człowieka i ekonomicznie oraz odpowiedzialnie korzystają z naturalnych zasobów.

 

Energy Star

Energy Star

Znak ten przyznawany jest w celu wyróżnienia energooszczędnych produktów. Dotyczy on zarówno sprzętów RTV i AGD, urządzeń klimatyzacyjnych, sprzętu biurowego i ogrodniczego oraz oświetlenia. Przyznawany jest produktom na całym świecie przez Amerykańską Agencję Ochrony Środowiska.

 

 

TCO Development

TCO Development

Symbol, który możemy spotkać na sprzęcie komputerowym. Daje on gwarancję energooszczędności, bezpieczeństwa użytkowania dla człowieka i środowiska. Sprzęt opatrzony tym znakiem musi być przystosowany do recyklingu oraz zawierać minimalną ilość metali ciężkich.

 

 

Carbon Reduction Label (CRL)

Carbon Reduction Label

Znak, który znajdziemy zarówno na produktach żywnościowych, jak i wyrobach włókienniczych, czy produktach leśnych (np. drewnianych). Jego obecność na produkcie oznacza, że przy procesie produkcji zadbano o redukcję emisji dwutlenku węgla do atmosfery. Znak ten powstał w 2007 roku i do tej pory wydano niewiele, bo tylko około 40 certyfikatów.

 

 

 

Znaki Fair Trade

 

Są przyznawane producentom, a symbole znajdują się na wytwarzanych przez nich produktach. Informują konsumenta, że przedsiębiorca godziwie opłaca swoich pracowników, zapewnia bezpieczne warunki pracy, nie korzysta z pracy dzieci i nie niszczy środowiska naturalnego. Symbole fair trade znajdują się zazwyczaj na produktach takich jak kawa, herbata, kakao, cukier, banany, miód, owoce egzotyczne, ryż, wino, ziarna i orzechy, przyprawy, bawełna, rośliny ozdobne i kwiaty.

 

Fairtrade

Fair Trade

Fair Trade Federation

Fair Trade Federation

 

 

Fair Trade Certified

Fair Trade Certified

 

 

 

Ekologiczne symbole na opakowaniach

 

 

Możliwość ponownego wykorzystania

Możliwość ponownego wykorzystania

Symbol pojawiający się na opakowaniach wielokrotnego użytku, zaprojektowanych tak, aby nie stały się odpadem, ale były wykorzystane do tego samego celu (minimum dwukrotnie). Znak umieszczany jest głównie na kontenerach, kanistrach, puszkach, beczkach, czy szklanych butelkach.

 

Opakowanie biodegradowalne

Opakowanie biodegradowalne

Dotyczy opakowań, które podczas rozkładania się nie uwalniają do środowiska toksycznych substancji oraz mogą być kompostowane z odpadami organicznymi. Bardzo mylące mogą być wszechobecne torby z napisem „biodegradowalne”, czy „ekologiczne” – niestety większość z nich nie spełnia powyższych wymagań.

 

 

Opakowanie nadające się do recyklingu

recykling

Symbol zamieszczany na opakowaniach, które mogą zostać przetworzone i zamienione w inny podobny produkt (np. puszka przetworzona na aluminium, czy papierowe torby, z których można wyprodukować papier. Czasem wewnątrz pętli, utworzonej przez trzy strzałki może znajdować się liczba, określająca, jaki procent materiałów, użytych do produkcji pochodzi z recyklingu.

 

Wyrzucaj osobno

wyrzucaj_osobno

Symbol, umieszczany na opakowaniach, składających się z więcej niż jednego materiału. Podpowiada on, że poszczególne elementy opakowania należy rozdzielić i wyrzucić do oddzielnych pojemników na odpady. Przykładem może być karton po soku – wierzchnia część to papier, natomiast środek powinien trafić do pojemnika z odpadami plastikowymi i metalowymi.

 

 

Znak aluminium

Znak aluminium

Używany do oznaczenia opakowań, wykonanych z aluminium i nadających się do recyklingu. Warto wiedzieć, że aluminium idealnie nadaje się do recyklingu i możliwe jest odzyskanie 100% tego metalu. Powoduje to, że odzysk aluminium może być prowadzony praktycznie w nieskończoność. Symbol często spotykany na konserwach, puszkach i folii spożywczej.

 

 

Mam nadzieję, że ten mini-przewodnik pomoże Ci w określeniu, czy produkt, który kupujesz na pewno jest wart swojej ceny oraz jest ekologiczny i bezpieczny, zarówno dla Ciebie, jak i dla środowiska.

Oczywiście, ekoznaków na produktach jest dużo więcej, ale te, które przedstawiłam są najpopularniejsze i najbardziej godne zaufania 🙂

 

 

Też miewasz problem z określeniem, którym znakom na opakowaniu można zaufać? Wahasz się czasami, czy to co kupujesz na pewno jest ekologiczne, a nie tylko tak się nazywa? Daj znać w komentarzu!

 

  • czesto zwracam uwage na znaki na opakowaniach i przyznam sie szczerze , ze chetniej siegam po Cruelty free produkty 😉

  • Zapisuje sobie ten artykul! Znalam pare z tych znakow ale duzo jest dla mnie nowoscia. Bede sporawdzac! Dzieki za ta wiedze. Mysle ze przydalaby sie kazdemu! 🙂

  • Ja zawsze czytam skład, a znaki znałam tylko niektóre. Dziękuję za wpis pełen nowych, przydatnych informacji 🙂

  • Przydatne! Już od dawna czytam etykiety podczas robienia zakupów, ale nie znałam wszystkich ekoznaków 🙂

  • Bardzo przydatne zestawienie, a w dzisiejszych czasach, kiedy producenci za wszelką cenę gonią za kasą – wręcz niezbędne. Części tych ekoznaków nie znałam, teraz wiem już, na co zwracać uwagę.

  • Wiele z tych znaków znam i kupuje produkty nimi oznaczone, ale nie do końca znałam ich znaczenie. Super, że zrobiłaś to zestawienie. Bardzo przydatne.

  • Katarzyna Żuk

    Warto znać certyfikowane znaki, część z nich jest dla mnie nowych albo po prostu ich nie zauważyłam. Potrzebne są takie informacje 🙂

  • Czytanie etykiet to teraz podstawa. Warto znac te certyfikowane oznaczenia.

  • Magda

    też czytam etykiety artykułów spożywczych i tych kupowanych w drogerii