Oleje ziołowe, maceraty ziołowe – Vademecum Zielarza IV


Oleje ziołowe przydają się nie tylko dla celów kulinarnych – możesz je wykorzystać w domowej apteczce, albo zadbać dzięki nim o urodę. Przygotowanie własnych olei to nic trudnego, a jest to jeden z bardziej pożytecznych sposobów konserwacji ziół. Zapraszam więc na kolejną część serii Vademecum Zielarza – dziś powiemy sobie jak stworzyć maceraty ziołowe w postaci olejów.

 

 

Do czego mogą się przydać oleje ziołowe?

 

Do celów kulinarnych

Nie ma nic pyszniejszego niż domowa oliwa z ziołami do sałatki! Jako olej bazowy, najlepiej użyć oliwy z oliwek tłoczonej na zimno, jest bowiem trwała, smaczna i wartościowa.

Do przygotowania olejów smakowych używamy ziół o silnym aromacie, często wykorzystywanych w kuchni: bazylię, tymianek, estragon, oregano, rozmaryn, kminek, cząber, czosnek.

Taka oliwa to wspaniały dodatek do sałatek, zup, sosów, do skropienia świeżych warzyw lub ziemniaków. Idealnie zastąpi gotowe kupne oliwy smakowe, nie posiadające niestety zbyt dobrego składu…

 

Do celów leczniczych

Oleje możemy nie tylko jeść, ale także wykorzystywać w domowym leczeniu różnych dolegliwości. Taki ziołowym olejem smarujemy problematyczne miejsca kilka razy dziennie, pozwalając olejowi dobrze się wchłonąć.

Poniżej kilka przykładowych ziół, z których możemy przygotować lecznicze oleje. Oczywiście jest ich znacznie więcej, jednak nie sposób ich tu wszystkich wymienić 🙂

  • Arcydzięgiel – łagodzi bóle reumatyczne, nerwobóle, poprawia ukrwienie skóry, działa uspokajająco, a także pomoże przy zakwasach. Sprawdzi się również w chorobach skóry, tj. łuszczyca, trądzik, stany zapalne, swędzenie, czy nawet bielactwo.
  • Hyzop lekarski – ma działanie przeciwbakteryjne, odkażające i przeciwwirusowe. Działa uspokajająco i kojąco, idealnie nadaje się do wsmarowania w skórę stóp po ciężkim dniu, ponieważ świetnie zrelaksuje i ukoi nerwy. Używaj także do masażu.
  • Piołun – łagodzi bóle stawów, bole korzonków. Świetnie sprawdzi się dla kobiet w okresie menopauzy.
  • Łopian – olej przygotowany z jego korzenia jest panaceum na problemy skórne, blizny, trądzik, przebarwienia.
  • Dziurawiec – przyspiesza gojenie się ran, niweluje widoczność blizn i znamion, sprawdzi się w przypadku bielactwa. Działa uspokajająco i przeciwdepresyjnie, dobry do masażu.
  • Rumianek – jego delikatny zapach ukoi nasze nerwy, a przeciwzapalne działanie pomoże zwalczyć infekcję. W przypadku choroby warto smarować olejem z rumianku klatkę piersiową, okolice zatok i uszu.
  • Kasztan – olej z liści kasztanowca pomoże przy ciężkich i opuchniętych nogach, złagodzi ich ból. Poprawi również ukrwienie nóg, zwalczając żylaki.
  • Wrotycz – olej z kwiatów wrotyczu świetnie działa na bóle głowy, także migreny. Takim olejem smaruj okolice zatok, czoło i głowę. Pomoże również przy innych bólach, np. bólach pleców, czy mięśni.
  • Krwawnik i babka pospolita – obydwa zioła przyspieszają gojenie się ran, pomogą w ukąszeniach owadów i stłuczeniach, zmniejszą opuchliznę, a także widoczność blizn i znamion. Polecam przygotować olej z mieszanki tych dwóch ziół i mieć go przy sobie podczas wakacyjnych wojaży.

zbieranie ziół

 

Do celów pielęgnacyjnych

Tutaj mamy naprawdę duże pole manewru! Oleje ziołowe możemy używać do pielęgnacji skóry, włosów, paznokci, stóp, dłoni, skóry pod oczami, itd. Możesz je używać jako samodzielny kosmetyk, a także zmieszać z masłami i olejkami eterycznymi.

Poniżej kilka propozycji, oczywiście jest tego znacznie więcej 🙂

  • Olej z lawendy – działa oczyszczająco, przeciwbakteryjnie. Przywraca równowagę skórze, a także wspaniale relaksuje, dzięki swojemu zapachowi. Ja używam go do demakijażu i oczyszczania twarzy – mieszam w proporcji 3:1 z olejem rycynowym.
  • Olej z nagietka – wspaniale nawilża i koi skórę, łagodzi podrażnienia, przeciwdziała przesuszeniu i pękaniu. Dodaję go do domowego balsamu do ciała oraz kremu do rąk – mieszam z masłem shea lub olejem kokosowym
  • Olej z pokrzywy i skrzypu – wzmacnia i odżywia włosy, pobudza ich cebulki do wzrostu, zapobiega wypadaniu. Wzmacnia paznokcie, zapobiega ich łamaniu, sprawia, że ładnie się błyszczą. Ja stosuję olej z mieszanki tych dwóch ziół właśnie na paznokcie – wsmarowuję w płytkę i skórki przed pójściem spać. Polecam również od czasu do czasu olejować włosy olejem z pokrzywy i skrzypu.
  • Olej z przywrotnika – o tym ziole pisałam ostatnio LINK. Przywraca skórze młodość, uelastycznia ją i nawilża. Można nim smarować okolice oczu – opóźni pojawianie się zmarszczek, zniweluje cienie pod oczami. W przypadku przesuszonej skóry, można go nakładać na noc na całą twarz, dokładnie wklepując, aby dobrze się wchłonął.
  • Olej z melisy lekarskiej – doskonały jako dodatek do balsamów do ust, nawilża, łagodzi spękaną skórę ust, pomaga leczyć opryszczkę.

maceraty ziołowe

 

Jak zrobić olej ziołowy krok po kroku

 

  1. Jak zwykle, pierwszym etapem jest rozłożenie ziół na płaskiej powierzchni i odrzucenie brzydkich liści, uszkodzonych części roślin, itd.
  2. Surowiec roślinny rozdrobnij w moździerzu lub krojąc ostrym nożem i umieść w szklanym, wyparzonym i wysuszonym słoiku.
  3. Olej bazowy podgrzej na bardzo małym ogniu do temperatury 40 stopni (przyda się termometr). Dzięki temu związki czynne, zawarte w ziołach łatwiej się uaktywnią i przejdą do oleju.
  4. Zalej zioła olejem, tak aby je dokładnie przykrywał około 1 centymetrową warstwą.
  5. Słoik zakręć, owiń w ściereczkę lub ręcznik i pozostaw w ciepłym, nasłonecznionym miejscu.
  6. Codziennie wstrząsaj słoikiem, aby zapobiec rozwojowi bakterii i aby substancje z ziół lepiej przeniknęły do oleju. Potrząsanie słoikiem jest bardzo ważne!
  7. Po 3-4 tygodniach odkręć słoik i przecedź olej przez gazę do innego czystego słoika. Gotowe!

 

 

Olej ziołowy – kilka wskazówek:

 

  1. Do przygotowania oleju ziołowego lepiej używać świeżych ziół. Oczywiście, można przygotować olej na bazie ziół suszonych, jednak będzie on zawierał mniej substancji czynnych.
  2. Jako olej bazowy, używaj trwałych olejów. Nie nada się do tego celu np. olej lniany zimnotłoczony, ponieważ bardzo szybko jełczeje. Najlepsze oleje do maceracji to: oliwa z oliwek, olej z krokosza, olej jojoba, olej kokosowy, olej słonecznikowy i rzepakowy.
  3. Oleje przechowuj w szklanych butelkach lub słoikach, najlepiej z ciemnego szkła. Powinny być podpisane nazwą zioła i datą wykonania. Słoiki i butelki trzymaj w ciemnym i chłodnym miejscu.
  4. Oleje ziołowe przechowuj nie dłużej niż rok – po tym czasie prawdopodobnie stracą swoje właściwości.
  5. Aby uzyskać silniejszy macerat, należy przeprowadzić podwójną macerację – wykonuj wszystko tak, jak powyżej, z tym że po przecedzeniu oleju dodaj do niego garść nowych ziół i pozostaw na kolejne 3-4 tygodnie.
  6. Bardzo dokładnie przecedzaj zioła, aby żadna drobina ziela nie pozostała w oleju, może to bowiem spowodować jego zepsucie się.

oleje ziołowe

 

Maceracja ziół w oleju kokosowym

 

W oleju kokosowym, ze względu na swoją stałą konsystencję, maceruje się nieco inaczej niż w płynnych olejach. Zioła wsyp do słoika, dodaj olej (w proporcji 1:2). Słoik włóż do większego garnka z wodą i podgrzewaj w kąpieli wodnej, utrzymując temperaturę nie wyższą niż 80 stopni. Podgrzewaj około godziny, mieszając drewnianą łyżką. Pozostaw na kilka godzin (może być na całą noc), a następnie znów podgrzewaj przez godzinę. Po tym czasie pozostaw olej na około 30 minut (może być dłużej, ale pilnuj, aby olej nie zastygł) i przecedź przez gazę, wlewając olej do czystego słoika.

 

 

 

Jak podoba Ci się takie macerowanie ziół w olejach? Zdecydujesz się na przygotowanie swojego własnego oleju ziołowego? A może wolisz przetwarzać zioła w inny sposób? Koniecznie daj znać!

 

 

 

  • Paryska Nabierka

    Musze sie wziac powaznie do roboty jesli chodzi o ziola. Ciagle wiem o nich za malo. Twoj artykul to idealna zacheta.

  • Bardzo mi się podoba ten pomysł!