Ziołowe nalewki lecznicze, maceracja w alkoholu – Vademecum Zielarza V

Opublikowane przez Natalia Stós w dniu

Stworzenie własnej nalewki ziołowej, która leczy i umila dłuuugie jesienne wieczory to kolejny sposób na konserwację ziół. Dobrze zrobiona nalewka lub wino może stać wiele lat i zyskiwać na smaku, a także właściwościach. Pamiętaj, aby takie nalewki traktować jako lek, bo to wciąż alkohol i w dużych ilościach możesz osiągnąć efekt odwrotny do zamierzonego.

 

 

Nalewki lecznicze możesz przygotować z owoców, ziół, kwiatów, liści i korzeni.

 

Czy maceracja w alkoholu to na pewno dobry pomysł?

 

Być może zastanawiasz się, czy nalewki, wina i inne ziołowe maceraty alkoholowe to na pewno dobry pomysł.

Czy działają leczniczo?

Tak.

Czy mogą zaszkodzić, przecież alkohol to trucizna?

Tak, mogą zaszkodzić, ale pite w większych ilościach.

Pamiętaj, że mówimy tu o leczniczych nalewkach ziołowych, nie będziemy więc robić trunków, przy których usiądziesz sobie ze znajomymi i obalisz całą butelkę. W smaku będą dobre, ale to wciąż będzie lekarstwo.

Konserwacja ziół w alkoholu jest bardzo trwała. Takie produkty możemy przechowywać kilka lat, umożliwiając im dojrzewanie i zmianę walorów smakowych. Ponadto, alkohol doskonale uaktywnia substancje czynne, występujące w ziołach i rozpuszcza je. Można powiedzieć, że świetnie „wyciąga” całe dobro z ziół i umożliwia nam korzystanie z nich. Dlatego nalewki ziołowe są skutecznymi i silnymi lekami.

 

 

Ziołowe nalewki lecznicze – jak i ile pić?

 

Jak już wspomniałam – mimo, że nalewki w smaku są (zazwyczaj) dobre, nie należy ich traktować jako trunki stołowe, doskonałe na imprezy. Pijemy je w celach leczniczych, a także dla podtrzymania dobrej kondycji organizmu i wzmocnienia go oraz w celach degustacyjnych.

A więc, ziołowe nalewki lecznicze pijemy gdy:

  • coś nas boli: brzuch, mięśnie, głowa
  • mamy gorączkę, jesteśmy przeziębieni, rozbici
  • czujemy się osłabieni, smutni i bez życia
  • chcemy wzmocnić organizm, np. podczas długich jesiennych wieczorów, albo po spacerze w mroźny dzień
  • przyjeżdża rodzinka na święta i chcemy pochwalić się naszą kolekcją ziołowych nalewek 🙂

 

Jakie jest dawkowanie? To zależy od zioła oraz przeznaczenia nalewki, np. w przypadku nalewki z goryczki na bóle brzucha, zwykle wystarczy jedna łyżka. Ale gdy mamy pyszną i słodką nalewkę z owoców i ziół na poprawę odporności lub wzmocnienie organizmu, możemy wypić kieliszek.

Raczej nie więcej.

 

Oczywiście leczniczych nalewek ziołowych nie mogą spożywać kobiety w ciąży i karmiące piersią! Nie podajemy ich również dzieciom.

 

 ziołowe nalewki

 

Ziołowe nalewki lecznicze – kilka ważnych zasad

 

Zanim przystąpisz do samodzielnego przygotowywania nalewki ziołowej, warto wiedzieć o kilku ważnych zasadach:

  • Nigdy nie zalewaj surowca zielarskiego alkoholem mocniejszym niż 70%!

Wysokie stężenie alkoholu zniszczy związki czynne, znajdujące się w ziołach, a przecież to właśnie jest w nich najcenniejsze. Do przygotowania ziołowych nalewek zwykle używa się czystej wódki lub nawet słabszych alkoholi.

  • Używaj dobrej jakości składników

Nie stosujemy owoców nadpsutych, suchych, resztek, których nie zdołaliśmy zjeść. To samo dotyczy ziół – jeśli zbierasz je sam, pamiętaj, aby były dobrze rozwinięte, nieprzekwitłe, zdrowe. Dobra jakość składników decyduje przecież o dobrej jakości produktu końcowego.

  • Używaj świeżych ziół

Nalewki ze świeżych ziół mają więcej substancji czynnych. Jeśli jednak nie masz możliwości samodzielnego zbierania ziół i musisz zaopatrzyć się w zioła suszone, pamiętaj, aby były dobrej jakości, najlepiej ekologiczne.

  • Miejsce do maceracji powinno być ciepłe

Miejsce, w którym umieścisz słoik z ziołami zalanymi alkoholem powinno być ciepłe, ale nienasłonecznione. Inaczej jest w przypadku owoców – wtedy słoik umieszczamy w nasłonecznionym i ciepłym miejscu. Jeśli przygotowujesz nalewkę z mieszanki owoców i ziół, umieść słoik w miejscu zacienionym, ale ciepłym.

 

 

Co będzie Ci potrzebne do przygotowania ziołowej nalewki?

 

Z pewnością przyda się duży słoik z zakrętką, alkohol bazowy (zazwyczaj czysta wódka), naczynie z miarką, drewniana łyżka, ewentualnie coś do drylowania owoców, jeśli używasz np. wiśni, czy śliwek.

 

 

Jak przygotować ziołowe nalewki lecznicze? Krok po kroku

 

  1. Zebrane zioła rozłóż na płaskiej powierzchni, odrzuć uszkodzone części roślin, łoygi, niepotrzebne źdźbła i liście.

  2. Proces maceracji

Zioła i owoce umieszczamy w szklanym wyparzonym słoiku i zalewamy alkoholem tak, aby składniki wypełniały minimum 2/3 pojemności słoika. Dokładnie zakręcamy i odstawiamy w ciepłe miejsce. Proces maceracji trwa zwykle kilka tygodni, w zależności od wybranego surowca. Tak powstały alkohol nazywamy nalewem.

 

  1. Uzyskiwanie syropu do nalewki

Są dwa sposoby na uzyskanie słodkiej nalewki:

  • Zioła i owoce zalewamy alkoholem i od razu dodajemy cukier lub miód – w tym przypadku musimy codziennie potrząsać słojem, aby cukry dobrze się rozpuściły.
  • Najpierw macerujemy zioła w alkoholu, a następnie w cukrze lub miodzie – gdy nasze zioła już się odpowiednio długo zmacerują, zlewamy nalew do innego słoika, a pozostałe zioła i owoce zasypujemy cukrem lub zalewamy miodem, tak aby słodzidło dobrze przykryło zioła i pozostawiamy na około 2 tygodnie (jeśli zasypujesz zioła cukrem, musi on się rozpuścić na syrop).

 

  1. Łączenie nalewu z syropem, czyli tworzenie nalewki

Zmacerowany alkohol, czyli nalew łączymy z syropem z cukru lub miodu, zakręcamy i odstawiamy jeszcze na kilkanaście dni w ciemne i chłodne miejsce, codziennie wstrząsamy słoikiem. Na tydzień przed zakończeniem procesu łączenia nalewu z syropem, przestajemy wstrząsać słoikiem, tak aby wszystkie farfocle i zmętnienia mogły opaść na dno naczynia. Następnie nalewkę ostrożnie cedzimy przez gazę, tak, aby nie poruszyć znajdujących się na dnie farfocli.

 

  1. Maceracja z miodem lub cukrem

Jeśli zioła i owoce zalałeś alkoholem i od razu dodałeś miód lub zasypałeś cukrem, należy codziennie wstrząsać słoikiem, aby cukry dobrze się rozpuściły. Taka nalewka powinna jednak macerować się dłużej – miesiąc to minimum.

 

  1. Leżakowanie nalewki

Przecedzoną nalewkę przelewamy do butelek i zakręcamy. Nadaje się już do spożycia, niemniej jednak możemy ją spokojnie zostawić na leżakowanie – jej smak i właściwości będą jeszcze lepsze 🙂

 

 

Ziołowe wina domowe

 

Nalewki to zwykle trunki na bazie wódki. Jednak bardzo ciekawą alternatywą jest przygotowanie ziołowego wina. Proces przebiega tak samo, jak w przypadku nalewki, z trzema wyjątkami:

  • Zioła zalewamy winem, najlepiej nadaje się wino półsłodkie lub półwytrawne. Białe wino stosujemy do maceracji delikatnych ziół i kwiatów (np. lipy, przywrotnika, krwawnika), natomiast czerwone macerujemy z przyprawami korzennymi i owocami.
  • Nie dodajemy cukru, ani miodu – wino półsłodkie jest samo w sobie jest smaczne
  • Do produkcji win ziołowych raczej nie używa się ziół o silnym gorzkim smaku (np. goryczka)

 

 

Ziołowe nalewki lecznicze – przepisy

 

Tak naprawdę ziołową nalewkę możesz zrobić z każdego zioła, możesz dodać owoce lub nie. Każde zioło w maceracji alkoholowej zachowuje swoje właściwości, jeśli więc zrobisz nalewkę z krwawnika, będzie działała na sprawy kobiece, wzmocni wątrobę i cały organizm. Jeśli zrobisz nalewkę z goryczki, doskonale sprawdzi się przy bólach menstruacyjnych i niestrawności, z kolei nalewka z czarnego bzu, malin i lipy pomoże przy przeziębieniu.

Jak więc widzisz, ile ziół, tyle opcji zrobienia nalewki 😉 Przedstawiam kilka przykładowych przepisów:

 

Ziołowa nalewka na oczyszczenie krwi i wzmocnienie organizmu

  • 750 ml czystej wódki (jeśli nie będziesz jej rozcieńczać wodą, weź 1 litr)
  • 1 szklanka liści pokrzywy (najlepiej młodej, ewentualnie zebranej w lecie, ale tylko górne pędy)
  • 1 szklanka liści babki lancetowatej
  • 1 szklanka mniszka lekarskiego: młode liście, łodyżki, kwiaty (jeśli mniszek nie jest już taki młody, nie dodajemy liści, ponieważ będą gorzkie)
  • 100 ml miodu
  • ewentualnie 250 ml przegotowanej wody, jeśli chcesz uzyskać nalewkę o mniejszym stężeniu procentowym

Postępuj zgodnie ze wskazówkami do przygotowania nalewek. Jeśli dodajesz wodę, dodaj ją do nalewu na etapie dodawania syropu z miodu.

 

Wzmacniająca nalewka z krwawnika i rumianku

  • 500 ml czystej wódki (jeśli nie rozcieńczasz wodą, użyj 750 ml)
  • 1 szklanka kwiatów krwawnika
  • 1 szklanka kwiatów rumianku
  • 100 ml miodu
  • ewentualnie 250 ml przegotowanej wody, jeśli chcesz uzyskać nalewkę o mniejszym stężeniu procentowym

Postępuj zgodnie ze wskazówkami do przygotowania nalewek. Jeśli dodajesz wodę, dodaj ją do nalewu na etapie dodawania syropu z miodu.

 

Nalewka z arcydzięgla na problemy trawienne

Uwaga! Ta nalewka ma silne działanie, dawkujemy ją więc w bardzo niewielkich ilościach – stosuj w ilości 1 łyżeczki, przed lub po jedzeniu. Nalewka poprawia apetyt, usprawnia trawienie, koi niestrawność i bóle brzucha.

  • 500 ml czystej wódki
  • 50 g suchego korzenia arcydzięgla
  • 50 g cukru

Postępuj zgodnie ze wskazówkami do przygotowania nalewek.

 

Kwiatowa nalewka na lepszy nastrój

  • 750 ml czystej wódki (jeśli nie będziesz jej rozcieńczać wodą, weź 1 litr)
  • 1 szklanka kwiatów lipy (najlepiej młodej, ewentualnie zebranej w lecie, ale tylko górne pędy)
  • 1 szklanka kwiatów dziurawca
  • 1 szklanka kwiatów rumianku
  • 0,5 szklanki kwiatów głogu
  • 100 ml miodu
  • ewentualnie 250 ml przegotowanej wody, jeśli chcesz uzyskać nalewkę o mniejszym stężeniu procentowym

Postępuj zgodnie ze wskazówkami do przygotowania nalewek. Jeśli dodajesz wodę, dodaj ją do nalewu na etapie dodawania syropu z miodu.

 

Nalewka imbirowa

Działa bakteriobójczo, pomaga przy nudnościach i mdłościach. Działa rozgrzewająco i przeciwzapalnie, wzmacnia żołądek i jelita.

  • 25 g mielonego imbiru
  • 5 g kardamonu w ziarnach
  • 5 g cukru wanilinowego
  • 500 ml czystej wódki
  • 20 dkg cukru
  • 500 ml przegotowanej wody

Postępuj zgodnie ze wskazówkami do przygotowania nalewek. Wodę dodajemy do nalewu na etapie dodawania syropu z miodu.

 

 

Jak podoba Ci się pomysł przygotowania domowej nalewki ziołowej? Skusisz się? A może już przygotowujesz swoje własne nalewki? Podziel się opinią w komentarzu!

 

 

 

Rate this post